{"id":38157,"date":"2015-11-29T16:29:54","date_gmt":"2015-11-29T15:29:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.serbia.com\/srpski\/?page_id=38157"},"modified":"2024-06-05T11:23:21","modified_gmt":"2024-06-05T09:23:21","slug":"pevanje-uz-gusle","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/","title":{"rendered":"Pevanje uz gusle"},"content":{"rendered":"

O\u0161tar i dramati\u010dan, zvuk koji proizvodi narodni instrument sa duga\u010dkom istorijom i bogatom tradicijom, oduvek je bio sastavni deo srpske kulture<\/a>, obi\u010daja<\/a> i manifestacija<\/a>.<\/h2>\n

Gusle<\/a> su danas podjedanko va\u017ean deo tradicionalne muzike koje ni vreme, a ni moderni uticaji nisu uspeli da zamene i potisnu.<\/p>\n

Jo\u0161 se u Bibliji i Odiseji pominjao instrument koji se u najve\u0107em broju slu\u010dajeva izra\u0111ivao od jednog komada drveta, obi\u010dno suvog, sabijenog javora ili oraha, a re\u0111e od hrasta i drugih vrsta drveta, ali i od tikava. Kao i pastiri svirale, i ovaj instrument su naj\u010de\u0161\u0107e izra\u0111ivali sami guslari, a za Srbiju su karakteristi\u010dne jedno\u017ei\u010dane gusle.<\/strong><\/p>\n

\"mrdovic\"<\/a>
Narodni guslar Milan Mrdovi\u0107<\/figcaption><\/figure>\n

Na na\u0161im prostorima gusle se pominju u petom veku, a pretpostavlja se da su prenete iz Azije. O zna\u010daju ovog narodnog instrumenta govori i podatak da su gusle bile prisutne na dvoru Stefana Prvoven\u010danog u osmom veku, ali i na samom ven\u010danju Cara Du\u0161ana. Zvuk ovog tradicionalnog instrumenta u Srbiji se najvi\u0161e \u010duje na prostoru stare Ra\u0161ke, Kosova i Metohije, kao i zapadne Vojvodine.<\/strong><\/p>\n

Za izradu dobrih gusala, prema uobi\u010dajenomi receptu, potrebna je grana javora koji je rastao na sun\u010danoj strani. Strune gusala se sastoje od 60 konjskih dlaka iz repa ili grive, naj\u010de\u0161\u0107e belog konja, po mogu\u0107stvu pastuva, a gudalo je od tvr\u0111eg drveta sa strunama od oko \u010detrdesetak konjskih dlaka.<\/em><\/p>\n

Glavno podru\u010dje rasprostranjenja gusala poklapa se sa teritorijama takozvane Dinarske kulturne zone: Srbija, Crna Gora, Hercegovina i Republika Srpska. Tematika pesama koje se pevaju uz gusle veoma je raznovrsna. Od pripovedanja o juna\u010dkim podvizima, megdanima, bojevima i rodoljublju, do negovanja patrijarhalnih i moralnih vrednosti.<\/p>\n

Najpoznatiji peva\u010di guslari svakako su bili oni iz doba Vuka Stefanovi\u0107a Karad\u017ei\u0107a<\/a>. Jedan od najpopularnjih srpskih guslara je Filip Vi\u0161nji\u0107<\/strong>, zatim starac Milija, Te\u0161an Podrugovi\u0107, slepa \u017divana, Petar Perunovi\u0107 Perun i drugi. U dana\u0161njem vremenu isti\u010du se Bo\u0161ko Vuja\u010di\u0107, Milomir Miljani\u0107, \u0110or\u0111e Koprivica i ostali savremeni stvaraoci.<\/p>\n

Gusle su igrale va\u017enu ulogu u istoriji\u00a0srpske epske poezije\u00a0budu\u0107i da su guslari \u2014 narodni peva\u010di, opevali doga\u0111aje iz nacionalne istorije. Naporima\u00a0Vuka Karad\u017ei\u0107a\u00a0mnoge\u00a0srpske epske pesme\u00a0zapisane su i sa\u010duvane ve\u0107 u ranom\u00a019. veku.<\/em><\/p>\n

Danas u Srbiji postoje dvadeset i \u010detiri guslarska dru\u0161tva<\/strong>, koja su organizovana u Savez guslara Srbije, koji pored saveza guslara Republike Srpske i saveza guslara ”Du\u0161anovo Carstvo” iz Crne Gore, \u010dine Savez Srpskih guslara.<\/p>\n

\"milan<\/a>Narodni guslar Milan Mrdovi\u0107, \u010detiri puta je bio finalista takmi\u010denja Saveza Srpskih guslara na kojem je 2007. godine odneo pobedu, i tako uspeo da dobije ovu titulu.<\/p>\n

Milan je tada imao samo devetnaest godina. Pored pobede na presti\u017enom takmi\u010denju, ovaj narodni guslar je bio i prvak Srbije, a vi\u0161e puta vice\u0161ampion u takmi\u010denju saveza guslara Srbije<\/strong>, kao i saveza srpskih guslara.<\/p>\n

\u201cJednom godi\u0161nje svaki savez ponaosob organizuje festival, na kojem se takmi\u010de \u010detrdeset najboljih guslara u polufinalnom delu. Dvadeset najboljih guslara iz polufinalnog dela takmi\u010de se u finalnom delu, a najboljih deset guslara, idu na takmi\u010denje guslara Saveza srpskih guslara, koji se tako\u0111e odr\u017eava jednom godi\u0161nje\u201d<\/em>, obja\u0161njava Mrdovi\u0107.<\/p>\n

Zajedno sa preostalih dvadeset i \u0161est elemenata, pevanje uz gusle je 18. juna 2012. godine usvojeno na Listu nematerijalnog kulturnog nasle\u0111a Republike Srbije<\/a>. Na ovaj na\u010din, pevanje uz gusle je postalo deo nematerijalne kulturne ba\u0161tine Srba i va\u017ean element kome je u budu\u0107nosti potrebno pru\u017eiti \u0161to ve\u0107u podr\u0161ku i potporu, kako bi se obi\u010daj sa\u010duvao i nastavio da se prenosi na nove generacije.<\/p>\n

Gusle rado vi\u0111en gost u dijaspori<\/h4>\n

Gusle i danas imaju svoju publiku, a guslarske manifestacije odr\u017eavaju se \u0161irom Srbije, Crne Gore i Republike Srpske. \u201cSaradnja sa guslarskim dru\u0161tima u dijaspori je intezivna. Guslari iz saveza Srpskih guslara su \u010desti gosti u dijaspori, a tako\u0111e i guslari koji su u dijaspori su veoma rado vi\u0111eni kod nas\u201d<\/em>, ka\u017ee narodni guslar Milan Mrdovi\u0107.<\/p>\n

Odr\u017eavanje manifestacija koje promovi\u0161u pevanje uz gusle u dijaposri, va\u017eno je ne samo zbog upoznavanja ljudi van granica Srbije sa autenti\u010dnom tradicionalnom muzikom sa na\u0161ih prostora, ve\u0107 i zbog ja\u010danja veze Srba u dijaspori i mati\u010dne dr\u017eave. \u201cTradiciju svi narodi neguju, i verujem da \u0107e opstati sve \u0161to je vredno i va\u017eno<\/strong>. Siguran sam da ova ve\u0161tina ne\u0107e is\u010deznuti\u201d<\/em>, zaklju\u010duje Mrdovi\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O\u0161tar i dramati\u010dan, zvuk koji proizvodi narodni instrument sa duga\u010dkom istorijom i bogatom tradicijom, oduvek je bio sastavni deo srpske kulture, obi\u010daja i manifestacija. Gusle su danas podjedanko va\u017ean deo […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":38146,"parent":34018,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3352],"tags":[],"class_list":["post-38157","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-nematerijalno-kulturno-naslede"],"acf":[],"yoast_head":"\nPevanje uz gusle - Serbia.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pevanje uz gusle - Serbia.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"O\u0161tar i dramati\u010dan, zvuk koji proizvodi narodni instrument sa duga\u010dkom istorijom i bogatom tradicijom, oduvek je bio sastavni deo srpske kulture, obi\u010daja i manifestacija. Gusle su danas podjedanko va\u017ean deo […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Serbia.com\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-06-05T09:23:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Gusle_on_kelim_rug.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"796\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/\",\"url\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/\",\"name\":\"Pevanje uz gusle - Serbia.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Gusle_on_kelim_rug.jpg\",\"datePublished\":\"2015-11-29T15:29:54+00:00\",\"dateModified\":\"2024-06-05T09:23:21+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"srpski\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"srpski\",\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Gusle_on_kelim_rug.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Gusle_on_kelim_rug.jpg\",\"width\":1600,\"height\":796},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"O Srbiji\",\"item\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Kultura\",\"item\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Nematerijalno kulturno nasle\u0111e Srbije\",\"item\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"Nematerijalno kulturno nasle\u0111e kao \u010duvar srpskog identiteta\",\"item\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":6,\"name\":\"Pevanje uz gusle\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/serbia.com\/\",\"name\":\"Serbia.com\",\"description\":\"Your Gateway to Serbia\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/serbia.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"srpski\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pevanje uz gusle - Serbia.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Pevanje uz gusle - Serbia.com","og_description":"O\u0161tar i dramati\u010dan, zvuk koji proizvodi narodni instrument sa duga\u010dkom istorijom i bogatom tradicijom, oduvek je bio sastavni deo srpske kulture, obi\u010daja i manifestacija. Gusle su danas podjedanko va\u017ean deo […]","og_url":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/","og_site_name":"Serbia.com","article_modified_time":"2024-06-05T09:23:21+00:00","og_image":[{"width":1600,"height":796,"url":"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Gusle_on_kelim_rug.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/","url":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/","name":"Pevanje uz gusle - Serbia.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/serbia.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Gusle_on_kelim_rug.jpg","datePublished":"2015-11-29T15:29:54+00:00","dateModified":"2024-06-05T09:23:21+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/#breadcrumb"},"inLanguage":"srpski","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"srpski","@id":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/#primaryimage","url":"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Gusle_on_kelim_rug.jpg","contentUrl":"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Gusle_on_kelim_rug.jpg","width":1600,"height":796},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/pevanje-uz-gusle\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"O Srbiji","item":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Kultura","item":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Nematerijalno kulturno nasle\u0111e Srbije","item":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Nematerijalno kulturno nasle\u0111e kao \u010duvar srpskog identiteta","item":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/o-srbiji\/kultura\/nematerijalno-kulturno-nasledje-srbije\/nematerijalno-kulturno-naslede-kao-cuvar-srpskog-identiteta\/"},{"@type":"ListItem","position":6,"name":"Pevanje uz gusle"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/serbia.com\/#website","url":"https:\/\/serbia.com\/","name":"Serbia.com","description":"Your Gateway to Serbia","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/serbia.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"srpski"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/38157"}],"collection":[{"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/38157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53276,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/38157\/revisions\/53276"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/34018"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}