{"id":31656,"date":"2015-05-08T14:38:19","date_gmt":"2015-05-08T12:38:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.serbia.com\/?page_id=31656"},"modified":"2024-10-20T14:20:59","modified_gmt":"2024-10-20T12:20:59","slug":"lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/","title":{"rendered":"Lepenski vir, najstarije urbano naselje u Evropi"},"content":{"rendered":"

Lepenski Vir, paleolitsko nalazi\u0161te na obali Dunava, potvrda je da je tamo\u0161nja kultura pre \u0161est milenijuma imala razvijene dru\u0161tvene odnose, arhitekturu i umetnost.<\/h4>\n
\"commons.wikimedia.org
Riboliki kameni idoli iz Lepenskog Vira<\/figcaption><\/figure>\n

Kulturno sredi\u0161te praistorijskog sveta nalazilo se upravo na prostorima dana\u0161nje Srbije. Kultura Lepenskog Vira stara je oko 8,5 milenijuma<\/strong> i predstavlja kolevku arheolo\u0161kih otkri\u0107a koja su promenila sliku o mla\u0111em kamenom dobu Evrope.<\/p>\n

Lepenski Vir je jedno od najve\u0107ih i najzna\u010dajnijih praistorijskih arheolo\u0161kih nalazi\u0161ta kamenog doba<\/strong>, sme\u0161teno na desnoj obali Dunava<\/a> u \u0110erdapskoj klisuri<\/a> u blizini Donjeg Milanovca<\/strong>.<\/p>\n

Ovaj lokalitet bio je sedi\u0161te jedne od najkompleksnijih praistorijskih kultura.<\/strong><\/p>\n

Iskopavanja su otkrila postojanje visoko razvijene kulture koja je imala slo\u017eene dru\u0161tvene odnose i kao takva prva u Evropi planski organizovala svoja stani\u0161ta<\/strong>.<\/p>\n

Otkri\u0107em nalazi\u0161ta praistorijskog naselja koje je ime dobilo po Dunavskom viru, promenjena je slika o srednjem i mla\u0111em kamenom dobu, produbiv\u0161i znanja o razvijenosti ljudskih zajednica koje su hodale zemljom pre 8500 godina.<\/p>\n

Tokom arheolo\u0161kih iskopavanja otkriveno je sedam faza naselja i 136 objekata. Naselja su podizana na lesnim terasama okrenutim ka Dunavu, reci koja je naselju darivala \u017eivot i istovremeno ulivala bo\u017eansko strahopo\u0161tovanje. Tokom arheolo\u0161kih iskopavanja utvr\u0111eni su obrisi planski gra\u0111enih naseobina organizovanih u najstarije poznato urbano naselje u Evropi.<\/strong><\/p>\n

Karakteristi\u010dne ku\u0107e trapezoidnih osnova nad kojima se uzdizala primitivna drvena konstrukcija, bile su podizane u obliku potkovice, okru\u017euju\u0107i slobodan prostor \u2013 prvi poznati trg na kojem se nalazila centralna gra\u0111evina, verovatno neka vrsta svetili\u0161ta. Centralno mesto u svakoj od gra\u0111evina imalo je ognji\u0161te okru\u017eeno kamenim idolima ribolikih glava.<\/p>\n

Kultura Lepenskog Vira prostirala se du\u017e Dunava i \u0110erdapske klisure na vi\u0161e lokaliteta, a ime je dobila po najve\u0107em i najzna\u010dajnijem nalazi\u0161tu, Lepenskom Viru. Prisustvo reke i zna\u010daj koji su joj prvi stanovnici njenih obala pridavali, prepoznatljiv je u samom simbolu ovog lokaliteta \u2013 monumentalnom dunavskom oblutku ribolikog bi\u0107a.<\/strong><\/p>\n

Kameni idoli prona\u0111eni u Lepenskom Viru predstavljaju najstarije prona\u0111ene kamene skulpture u Evropi.<\/p>\n

Prvobitno je na njima bila oblikovana samo glava \u010dudnog izraza, dok u poznijim fazama figure dobijaju oblik ljudi. Pored ovih figurina, prona\u0111ena je i bogata riznica alata i oru\u0111a<\/strong> od kamena, kostiju i roga, prve posude i nakit od \u0161koljki i kamen\u010di\u0107a.<\/p>\n

Na osnovu svih dokaza poznato je da su prvi stanovnici dunavskih obala do\u017eiveli takozvanu neolitsku revoluciju, kada prve zajednice po\u010dinju da se bave zemljoradnjom i pripitomljavaju neke vrste \u017eivotinja koje su gajili.<\/p>\n

Kultura Lepenskog Vira razvijala se u periodu od oko 6500. do 5500. godine p.n.e. Danas nalazi\u0161te Lepenski Vir predstavlja jedinstvenu kulturno-istorijsku celinu u okviru Nacionalnog parka \u0110erdap.<\/strong><\/p>\n

Nakon izgradnje brane na Dunavu za Hidroelektranu \u201e\u0110erdap I\u201c, naselje je preme\u0161teno na vi\u0161i nivo kako ne bi bilo potopljeno. U okviru lokaliteta nalazi se i muzejska zgrada gde su izlo\u017eeni najzna\u010dajniji arheolo\u0161ki nalazi s prate\u0107om postavkom i virtuelnom rekonstrukcijom naselja.<\/p>\n

Ovaj lokalitet je za\u0161ti\u0107en kao strogi rezervat prirode.<\/strong><\/p>\n

Kako do\u0107i do ovog nalazi\u0161ta kamenog doba?<\/h4>\n

Do Lepenskog Vira se mo\u017ee do\u0107i automobilom, autobusom, brodom i biciklom.<\/p>\n

Ukoliko po\u0111ete automobilom, najbolje je da vozite magistralnim putem Beograd \u2013 Kladovo, a trebalo bi da pre\u0111ete oko 170 km. Iz Ni\u0161a<\/a> je najbolje i\u0107i preko planinskog prevoja Tresibaba, zatim Knja\u017eevca, Zaje\u010dara<\/a>, Negotina i Kladova.<\/p>\n

Ovaj put se poklapa sa biciklisti\u010dkom rutom \u2013 Eurovelo 6, tako da do ovog nalazi\u0161ta i kraja zna\u010dajnog za biciklizam u Srbiji mo\u017eete do\u0107i i svojim dvoto\u010dka\u0161em.<\/p>\n

Iz Beograda ka Donjem Milanovcu, koji se nalazi na 15 km od nalazi\u0161ta, dnevni autobuski polasci su \u010desti.<\/p>\n

Ako volite da boravite na reci, onda je plovidba brodom do Lepenskog Vira najbolji na\u010din da posetite ovaj biser svetske kulture. Postoje organizovane plovidbe iz Beograda u vidu izleta.<\/p>\n

Kada ste ovde, ne propustite\u2026<\/h4>\n

Da pro\u0161etate Nacionalnim parkom \u2013 \u0110erdap i vidite veli\u010danstvenu \u0110erdapsku klisuru<\/a><\/strong>.<\/p>\n

Kada se na\u0111ete u ovom kraju, trebalo bi da znate da se nalazite na putu rimskih careva<\/strong>, jer se ovde nekada prostiralo Rimsko carstvo.<\/p>\n

Rimski carevi su ostavili gra\u0111evine koje bi trebalo da vidite ako se na\u0111ete ovde: u blizini Kladova su Trajanova tabla<\/strong> i ostaci Trajanovog mosta, utvr\u0111enje Diana iz 1. veka<\/strong>; u blizini Zaje\u010dara<\/a> \u2013 kasnoanti\u010dki dvorac rimskog imperatora Gaja Galerija Valerija Maksimilijana \u2013 arheolo\u0161ki lokalitet Felix Romuliana<\/strong><\/a>.<\/p>\n

U blizini Smedereva<\/strong><\/a>, nalaze se ostaci nekada\u0161njeg rimskog grada i vojnog logora, Viminaciuma<\/strong>.<\/p>\n

Ne propustite da obi\u0111ete srednjovekovne tvr\u0111ave na Dunavu: Fetislam<\/strong> (kod Kladova),\u00a0Golubac<\/strong><\/a> i Smederevsku tvr\u0111avu<\/strong><\/a>.<\/p>\n

Ovaj kraj je bogat vinogradima, pa se u njemu nalazi Vinski put Negotin<\/strong><\/a>. Ne propustite da probate vino u jedinstvenim kompleksima vinskih podruma nastlim u drugoj polovini 18.veka \u2013 Raja\u010dkim<\/a><\/strong>, Rogljevskim<\/strong>, \u0160tubi\u010dkim<\/strong> i Smedova\u010dkim pimnicama<\/strong>.<\/p>\n

Obi\u0111ite Rajkovu pe\u0107inu<\/strong>, jednu od najlep\u0161ih u Srbiji, a nalazi se na oko 2,5 km od centra Majdanpeka<\/strong>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lepenski Vir, paleolitsko nalazi\u0161te na obali Dunava, potvrda je da je tamo\u0161nja kultura pre \u0161est milenijuma imala razvijene dru\u0161tvene odnose, arhitekturu i umetnost. Kulturno sredi\u0161te praistorijskog sveta nalazilo se upravo […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":31609,"parent":20451,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1671,1662],"tags":[],"class_list":["post-31656","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-arheoloska-nalazista","category-kulturne-atrakcije-sta-posetiti"],"acf":[],"yoast_head":"\nLepenski vir, najstarije urbano naselje u Evropi - Serbia.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Lepenski vir, najstarije urbano naselje u Evropi - Serbia.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Lepenski Vir, paleolitsko nalazi\u0161te na obali Dunava, potvrda je da je tamo\u0161nja kultura pre \u0161est milenijuma imala razvijene dru\u0161tvene odnose, arhitekturu i umetnost. Kulturno sredi\u0161te praistorijskog sveta nalazilo se upravo […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Serbia.com\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-10-20T12:20:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/lepenski.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"420\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/\",\"url\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/\",\"name\":\"Lepenski vir, najstarije urbano naselje u Evropi - Serbia.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/lepenski.jpg\",\"datePublished\":\"2015-05-08T12:38:19+00:00\",\"dateModified\":\"2024-10-20T12:20:59+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"srpski\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"srpski\",\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/lepenski.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/lepenski.jpg\",\"width\":1600,\"height\":420},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Poseti Srbiju\",\"item\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Kulturne atrakcije\",\"item\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Arheolo\u0161ka nalazi\u0161ta\",\"item\":\"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"Lepenski vir, najstarije urbano naselje u Evropi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/serbia.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/serbia.com\/\",\"name\":\"Serbia.com\",\"description\":\"Your Gateway to Serbia\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/serbia.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"srpski\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lepenski vir, najstarije urbano naselje u Evropi - Serbia.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Lepenski vir, najstarije urbano naselje u Evropi - Serbia.com","og_description":"Lepenski Vir, paleolitsko nalazi\u0161te na obali Dunava, potvrda je da je tamo\u0161nja kultura pre \u0161est milenijuma imala razvijene dru\u0161tvene odnose, arhitekturu i umetnost. Kulturno sredi\u0161te praistorijskog sveta nalazilo se upravo […]","og_url":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/","og_site_name":"Serbia.com","article_modified_time":"2024-10-20T12:20:59+00:00","og_image":[{"width":1600,"height":420,"url":"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/lepenski.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/","url":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/","name":"Lepenski vir, najstarije urbano naselje u Evropi - Serbia.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/serbia.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/lepenski.jpg","datePublished":"2015-05-08T12:38:19+00:00","dateModified":"2024-10-20T12:20:59+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"srpski","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"srpski","@id":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/#primaryimage","url":"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/lepenski.jpg","contentUrl":"https:\/\/serbia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/lepenski.jpg","width":1600,"height":420},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/lepenski-vir-najstarije-urbano-naselje-u-evropi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Poseti Srbiju","item":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Kulturne atrakcije","item":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Arheolo\u0161ka nalazi\u0161ta","item":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/posetite-srbiju\/kulturne-atrakcije\/arheoloska-nalazista\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Lepenski vir, najstarije urbano naselje u Evropi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/serbia.com\/#website","url":"https:\/\/serbia.com\/","name":"Serbia.com","description":"Your Gateway to Serbia","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/serbia.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"srpski"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31656"}],"collection":[{"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31656"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31656\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55711,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31656\/revisions\/55711"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/20451"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31609"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/serbia.com\/srpski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}